Zes gewoonten die het meeste afvangen

De zes

1. Gebruik nooit de link of het nummer uit een bericht. Ga zelf naar de app of de site die u al kende. Dit is de belangrijkste gewoonte van de zes.
2. Geef nooit een code, pincode of wachtwoord door. Aan niemand, ook niet aan wie zegt van de bank of van de politie te zijn.
3. Behandel haast als het waarschuwingssignaal. Echte instanties werken met termijnen in weken en zetten niemand telefonisch onder druk.
4. Laat niemand op afstand meekijken die u niet zelf heeft gebeld. Ongevraagde «computerhulp» is vrijwel altijd misbruik.
5. Zet updates aan. Bijgewerkte apparaten en programma's sluiten lekken die anders open blijven staan.
6. Overleg voordat u handelt. Eén telefoontje naar iemand die u vertrouwt, voorkomt de meeste schade — bellen mag altijd, ook 's avonds.

Waarom die eerste regel zoveel doet

Vrijwel elke vorm van oplichting via internet werkt doordat het slachtoffer een weg gebruikt die de oplichter heeft aangereikt: zijn link, zijn nummer, zijn formulier. Wie consequent zijn eigen weg neemt, valt buiten de opzet — ongeacht hoe overtuigend het bericht eruitzag.

Wat u niet hoeft te doen

• U hoeft geen beveiligingssoftware te kopen naar aanleiding van een pop-up of een telefoontje. Die schermen zijn zelf de oplichting.
• U hoeft uw wachtwoorden niet elke maand te wijzigen; dat leidt vooral tot zwakkere varianten.
• U hoeft niet op elk bericht te reageren. Negeren en verwijderen is een geldige handeling.
• U hoeft niet beleefd te blijven aan de telefoon. Ophangen mag.

Als er toch iets is gebeurd

Bel bij bankzaken direct uw bank via het nummer op uw pas, verander gecompromitteerde wachtwoorden, en doe bij financiële schade aangifte bij de politie. Snel melden beperkt de schade; wachten uit schaamte vergroot die. Dit overkomt mensen van alle leeftijden en opleidingen.